Polimonografi, uyku testi, nedir?


Polisomnografi bir uyku sırasında beyin ve bedende oluşan değişikliklerin

kaydedilerek, analiz edildiği bir yöntemdir. Polisomnografi siz uyurken veya

uyumaya çalışırken, genellikle gece yapılır.

Uykunun temel iki bölümü vardır:

REM (Rapid Eye Movements–hızlı göz hereketleri-) uykusu: bu dönemde göz

kasları hariç tüm kafa ve beden kasları gevşek ve tümüyle hareketsizdir.

Solunum düzensizdir, hızlı göz hareketleri olur. Kalp atışları hızlanmış ve

düzensizdir. Bu dönem rüyaların görüldüğü bir uyku evresidir. REM uykusu

sırasında erişkin erkeklerde ereksiyon oluşur. Bu dönemde ereksiyon

oluşmaması veya yeterince sertlik olmaması durumu erkeklerd cinsel

iktidarsızlık durumları için bir tanı testi olarak kullanılabilmektedir. Bu teste

nokturnal penil tümesens, kısaltılmış adıyla NPT denmektedir. REM uyku

döneminde tansiyon normal insanlarda dahi sistolik olarak 150 mmHg’ları

bulabilmektedir.

REM dışı uyku (nonREM): Bu uyku dönemi hızlı göz hareketlerinin bulunmadığı

uyku dönemidir ve 3 alt dönemden oluşur. Bu dönemler N1, N2 ve N3 olarak

adlandırılırlar. N1 ve N2 hafif uyku olarak bilinirken, N3 gerek bu dönemde

uyandırılabilmenin güçlüğü, gerekse de delta ritmi denen saniyede 1 ile 4 kez

tekrarlama gösteren yavaş ve yüksek voltajlı delta aktivitesi nedeni ile yavaş

dalga uykusu veya derin uyku olarak adlandırılır. Bu uyku dönemleri

polisomnografi testinde EEG kanallarından alınan beyin aktivitesine göre yapılır.

REM veREM dışı uyku dönemleri yaklaşık her 90-110 dakikada bir döngü

gösterir. Bir gece boyunca yaklaşık 4-5 REM yaşanır. REM uykuları sabaha doğru

artış gösterir. Uykuda REM ve nonREM dönüşümlerine uykunun makrostrüktürü

denirken, özellikle nonREM uykusunda arousal, siklik alternan paternin (CAP)

eşlik ettiği ve etmediği uyku dönemleri uykunun mikrostrüktürü denmektedir.

Polisomnografi terimi, 1974 yılında Demend ve Reynal isimli iki Hollandalı bilim

adamı tarafından, “uyku sırasında eş zamanlı olarak bir çok fizyolojik özelliğin

kayıtlanması ve analiz edilmesi” olarak tanımlandı. Polisomnografi çeşitli uyku

bozukluklarının ve hastalıklarının tanınması, normal uyku özelliklerinin

anlaşılması amacıyla yapılır. Polisomnografi bu alanada çok iyi eğitilmiş uyku

teknisyeni tarafından uygulanmalıdır. PSG için kullanılan ekipmanın da bu işe

özel olarak yapılmış olması ve yeteri kadar fizyolojik parametreyi kayıtlıyor

olabilmesi, iyi bir analiz özelliğine sahip olması gerekir.

Polisomnografi değerlendirmesi skorlama denilen bir işlemle başlar. Skorlama,

EEG kayıtları üzerinden uyku dömelerinin belirlenmesi, ardından solunumsal

kayıtlamalar üzerinden (burundan hava giriş çıkışı, göğüs ve karında solunum

hareketleri ve parmak ucundan alınan oksimetri kayıtları) elde edilen veriler ile

solunum tıkanması, desatürasyon denilen %3’ten fazla oksijen düşmeleri

belirlenir. Bu işlemi takiben, bacak hareketleri ve horlama skorlamaları

gerçekleştirilir. 8 saatlik bir uyku kaydı üzerinde işaretlenen bu veriler uyku

cihazları tarafından sistem tarafından kayıtlanan vücut pozisyonu ve EKG gibi

diğer veriler ile harmalanarak rakamsal, oransal ve grafiksel sonuçlar olarak bir

rapor halinde değerlendiriciye verilir. Testi değerlendiren bu konuda uzman hekim,
bu veriler ile kişinin uykusunun yapısı, uyku

sırasındaki solunumsal olaylara göre uyku apnesi gibi bir durumun olup

olmadığı, bunlara horlama, desatürasyon ve bacak hareketlerinin bağımlı yada

bağımsız olarak eşlik edip etmediği vb. gibi nihai bir rapor sonucu hazırlayarak

tetkiki tamamlar.
Polisomnografi raporu genellikle 3-4 sayfadan daha uzun,
uykuya ait tüm ayrıntıları içerek şekilde cihazlar tarafından otomatik bir şekilde çıkarılır.
Bu rapor uyku hekimi tarafından değerlendirilerek, varsa uyku bozukluğunun tedavisi buna göre planlanır.