REM uykusu

Aşırı uyuma

Aşırı uykunun nedenleri nelerdir?


1- Sürekli uyumak istemenin, uykuya doymamanın nedeni nedir? Neden kaynaklanır?


Sürekli uyumak isteme durumu tıpta hipersomni olarak adlandırılır. Hipersomni gündüz aşırı uyku eğilimi durumudur. Temel nedeni hastanın gece uykusunun kalitesinde, süresinde yetersizlik olmasıdır. Gece uyku kalite bozukluğuna yol açabilen pek çok neden vardır. Uyku apnesi, huzursuz bacaklar sendromu, akciğer vb hastalıklar nedeni ile gece sık sık uyanma, uykuda diş gıcırdatma, kabus bozukluğu gibi pek çok uykuda görülen rahatsızlıklar gece uyku kalitesini olumsuz yönde etkiler. Bunlar dışında psikolojik bazı sorunlarda uykuya dalmayı ve sürdürmeyi güçleştirerek gece uykusunda bozulmaya yol açar. Özellikle depresyon, manik bozukluk, panik atak, anksiyete bozukluğu buna en çok yol açan psikolojik problemlerdir.
Fibromiyalji kadınlar arasında daha çok gözlenen, tüm vucudda yaygın ağrıların olduğu bir hastalıktır. Hastalığa sıklıkla yorgunluk, unutkanlık ve sürekli uyuma isteği eşlik eder. Fibromiyalji hastaları ne denli uyurlarsa uyusunlar uykuya doymama, uykudan dinlenmiş uyanmama sorunları vardır. Fibromiyalji sendromun aslında uyku kalite yetersizliği sonucu ortaya çıktığını ileri süren bilim adamları vardır.
Aslında sürekli uyuma isteği yani hipersomni 2 türde karşımıza çıkabilir. Ya gece uzun uyuma ya da gündüz aşırı uyuma isteği… Bu iki durum eğer geçici ve belirli yaşam olaylarıyla ilişkili olarak ortaya çıkıyorsa tedavisi gerekmez. Ancak 2 aydan daha uzun süredir geceleri 9 saatten çok uyuma gündüzleri şekerleme yapma durumunuz varsa bir uyku hastalıkları uzmanına başvurmanız yararlı olacaktır. Aşırı uyku rahatsızlığı belirli hastalıklara bağlı olarak ortaya çıkabilirse de Narkolepsi denilen hastalıkta olduğu gibi doğREM uykusurudan kendisi bir hastalık olarak karşımıza çıkabilir. Narkolepsi gündüzleri yersiz zamanlarda istem dışı uyuya kalma durumu olarak tanımlanabilir. Başka boyutları da olan mutlaka tedavisi gereken bir hastalıktır.

2-Özellikle sabahları uyanmakta zorluk çekilir, neden?

Uykusuzluk veya uyku sorunu yaşayan kişiler sabahları uyanmakta güçlük çekerler. Uykunun esas amacı bizi ertesi güne zihinsel ve bedensel olarak yenilenmiş, dinlenmiş, enerji depolamış olarak hazırlamaktır. Yani iyi bir uykudan sabah uyanıldığında dinç ve yenilenmiş olarak uyanılır.
Uyku gece bilincin kapanıp sabah açılması durumu değildir. Aslında gayet aktif , faal ve kendi içinde bir dinamiği olan bir yapıdır. Uyku mimarisi denilen bu uyku yapısına gore gecenin ilk üçte ikisinde derin ve hafif uykular egemenken son üçte bir bölümde rüya görülen REM uykusu ve hafifi uyku hakimdir. REM ve hafif uyku dönemlerinden kolayca uyanabilirken, derin uykudan zor uyanırız. Uyku süresi kısa veya sabah derin uyku gereksinim nedeni ile daha çok oluyorsa bizi de sabah uyanmamız güçleşmektedir.

3- Sürekli uyumak istemek bir hastalık durumu mudur? Bu durumu yaşayanlar neler yapmalı?

Sürekli uykuya ihtiyaç duyma eğer 2 yadna daha uzun süredir devam ediyorsa kesinlikle bir hastalık olarak ifade edilebilir. Altta yatan pek çok faktor söz konusu olabilir. Bu yönüyle bir uyku hastalıkları uzmanına başvurmak yaralı olur. Normal gece uykusunu uyumuş, 12 yaşından büyük bir kişi gündüzleri uyku ihtiyacı hissetmez.

4-Tedavi yöntemi var mıdır? Nelerdir?

Öncelikle altta yatabilecek tibbi, nörolojik ve psikiyatrik rahatsızlıkların ortaya konması gerekir. Tedavi planı buna gore yapılır. Örneğin aşırı uykululuğun nedeni hipotiroidi ise tiroid hormone tedavisi yapılabilir. Gece uyku kalitesini bozna uyku apnesi gibi bir hastalık söz konusu ile uyku testi ve solunum cihazı ölçüm testlerinden sonra solunum cihazları tedavi kolaylıkla sağlanabilir. Yine huzursuz bacaklar sendromu hastalığın nedeni ise buna yönelik basit ilaç tedavileri vardır. Narkolepsi hastalığı çok özel bir hastalıktır ve tanı koyma tedavi için ilk basamağı oluşturur. Tanı koyduktan sonra sinir sisteminde uyarılma yaratan ilaçlar ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilir.

5-Tedavi edilmezse ne tür sorunlara yol açar?

Gündüz aşırı derecede uykuya ihtiyaç hissetme veya sık sık uyuyakalma durumu sosyal ve mesleki yaşamda ciddi sorunlara yol açabilir. Sürekli uykulu olma dikkat sorunlarına yol açar, bunun sonucunda iş ve trafik kazası riski nerdeyse 5 kat artış gösterir. Bu çok önemli maddi ve manevi sonuçlar doğurur. Sürekli uykulu olan bir kişinin, dikkat ile birlikte zihinsel fonksiyonlarında da bozukluklar görülür. Bellek ve matematiksel işlem hzlarında düşüklük ve iş yaşamında performans kaybı izlenebilir. Sosyal yaşamda kişinin eşi ve çocuklarına ayırması gereken zaman ve ilgi de azalma ve aile içi problemler ortaya çıkabilir. Bu yönüyle gündüz aşırı uykuluk mutlaka tedavi edilmesi gereken önemli bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.