Web
Analytics Made Easy - StatCounter

Prof.Dr.Burhanettin Uludağ

Beyin sağlığı

Prof.Dr.Burhanettin Uludağ

Beyin sağlığı

Covid 19

Corona virus enfeksiyonu ve epilepsi

Epilepsisi olan kişilerde COVID-19 (koronavirüs) riski daha yüksek midir?
Epilepsi, nöbetlere yol açan birçok farklı bozukluğun bir sonucudur. Epilepsi hatalarının önemli bir kısmında ilaçlarla nöbetlerin tam kontrolü sağlanır. Epilepsi hastalarının çoğunda ek sağlık sorunu yoktur. Başka bir hastalığı olmayan epilepsi hastalarında Covid 19 hastalığı için artmış bir risk söz konusu değildir. Ayrıca hastalığa yakalandıklarında hastalık belirtileri normal bir kişiye öre daha şiddetli olmayacaktır.
Sadece epilepsisi olan kişilerin bağışıklık sisteminin zayıfladığına dair bir kanıt yoktur. Nöbet geçirmek veya kullanılan epilepsi ilaçlarının immün yetmezliğe yol açabileceği doğru değildir. Ancak diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı ya da başka bir sistemik hastalığı olan epilepsi hastalarında bu hastalıklar nedeni ile risk daha yüksek olabilir.

Epilepsi hastalarında COVID-19 riskini artıran faktörler nelerdir?
Bazı epilepsi hastaları antiepielptik ilaç dışında ek ilaçlar kullanıyor olabilir. Bunlar kortizon, ACTH, evorolimus (afinator) ve immün sistemi baskılayan ilaçlar olabilir. Bu ilaçlar immün sitemi baskıladıkları için Covid 19 riskini artıracaktır. Bu pandemi döneminde bu tür ilaçların kesilmesi yaralı olacaktır. Epilepsi hastaları doktorlarını mutlaka bu konuda aramalıdır.
Epilepsi bir belirti olarak, yutma sorunu, akciğer hastalığı, diyabet, böbrek hastalığı gibi hastalıklara sahipse mutlaka riski daha yüksek olacaktır. Bu tür hastaların ev izolasyonuna alınması doğru olacaktır.
Durumunuz ne olursa olsun, epilepsisi olan herkes, tedavi gördükleri hekimlerle bireysel riskleri ve özel tıbbi önlemlerin gerekli olup olmadığı hakkında konuşmaları önemlidir.
Hastalıktan korunmak için herkesten daha fazla önlem alın..
Epilepsi ilaçları koronavirüs enfeksiyonu riskini artırır mı?
Epilepsi ilaçlarının (antiepileptik ilaçlar ) kullanılmasının koronavirüs enfeksiyonu riskini artırdığına dair bir kanıt yoktur. (ACTH, kortizon, everolimus ve immünoterapiler hariç ). Aldığınız ilaç hakkında herhangi bir sorunuz varsa, endişeleriniz hakkında doktorunuza danışın.

COVID-19'um olduğunu düşünüyorsanız ne yapmalıısınız?
COVID-19 semptomları grip veya soğuk algınlığına benzer.
COVID-19'un en sık ve en önemli belirtileri, ateş, kuru öksürük ve nefes almada zorluktur. Bu belirtiler hafif ile orta derecedeyse, doktorunuz evde kalmanızı önerebilir. Bu, kendinizi “karantinaya almak” anlamına gelir. Asla dışarı çıkmayın, bir odada kendinizi izole edin, ihtiyaçlarınız için odanıza giren kişi mutlaka maske ve eldiven takmalıdır.
Semptomlar genellikle evde tedavi edilebilir. Hastaların %10-20 kadarında hastanede tedavi gerekli olabilir. Bu kararı doktorlar verecektir. Yalnızca doktor tavsiyesine kulak verin..Televizyon, sosyal medya gibi yerlerde gördüğünüz uzman adında alternatif tedaviler, baharatlar, yemekler vb öneren kişileri dikkate almayın. Sağlık bakanlığı tarafından yapılan duyurulara kulak verin..
Semptomlar genellikle evde tedavi edilebilir. Doktorlar bu konuda size yardımcı olacaktır. .
Reçetesiz satılan hangi ilaçlar nöbetlerinizle güvenle kullanılabilir?
Ateş düşürmek için yalnızca parasetamol türevi ilaçlar alın. Bunun dışında grip ilacı vb reçetesiz satılan ilaç kullanmayın. C vitamini ve D vitamini kullanımda sakınca yoktur. Hafif belirtiler varsa doktorunuz Covid tedavisi için ilaçlar önerebilir. Bu ilaçların antiepileptik ilaçlar ile birlikte kullanımda bir sakınca yoktur.
Belirtiler birkaç gün içinde değişirse veya iyileşmezse yeniden ilgili hastanelere başvurabilirsiniz. Belirtilerin şiddeti ve risk değerlendirmesi amacıyla doktor sizden Covid testi istemeyebilir. Doktora güveniniz. Test gerekiyorsa zaten yapacaktır.
Evde hafif gribal belirtiler var, ancak 3-4 günde düzelmediyse ve artış gösteriyorsa, göğüs ağrısı, durmayan kuru öksürük, nefes darlığı varsa gecikmeden hastaneye başvurun.
Hasta olduğunuzu düşündüğünüz sırada başka insanlarla birlikte haşıyorsanız, odanızı, tuvaletinizi, banyonuzu tabak, çatal, kaşık, bardak vb gibi eşyalarınızı ayırın. Yapamıyorsanız mümkün olduğunca %10 lüks çamaşır suyu ile ortak kullanım alanlarının dezenfekte edin. Evdekilerle temas etmemeye çalışın. 2-3 saate bir elleriniz bol sabun ile yıkayın.
Böyle dönemde nöbetleriniz artarsa nörologunuza ulaşın (telefon, watsapp vb)
Epilepsi nöbeti CoVid 19 belirtisi olabilir mi?
Nöbetler COVID-19'un bir belirtisi değildir. Ciddi COVID19 formlarının son aşamalarında, beyne hasar da dahil olmak üzere diğer vücut organlarına zarar verilebilir. Bu diğer solunum yolu enfeksiyonlarında da olur. Bu koşullar altında epilepsisi olmayan bir kişide COVID-19 ile nöbetler meydana gelebilir. Ama bu durum epilepsi hastalığı ile ilgili değildir. Bu konuda rahat olun.

CoVid 19 hastalığına yakalanırsam epilepsi nöbetlerim artar mı?
Epilepsisi olan bir kişi, ateşli bir hastalığa yakalandığında, nöbetlerinde bir değişiklik veya artış görebilir. Hastalık, nöbetleri daha muhtemel hale getirebilecek fiziksel ve duygusal bir stres etkenidir. Fakat iyi bir haber var, salgınların meydana geldiği ülkelerden gelen ilk bilgiler, COVID-19 ile nöbetlerin kötüleşme riskinin epilepsili hastalarda düşük olduğunu göstermektedir. Bu konuda kaygıya kapılmayın..
Kendinize dikkat ederek COVID-19'un nöbetlerinizi etkileme şansını azaltabilirsiniz. Nöbet tetikleyicilerinden kaçınmaya veya önlemeye çalışın, örneğin:
1-Epilepsi ilaçlarını mutlaka zamanında alın, doz kaçırmayın. Telefon alarmı kurmak, notlar alarak göreceğiniz yere yapıştırma gibi, hatırlatıcılar kullanın. Onları aldığınızdan emin olmak için bir kontrol listesi yapın. Aldığınızda oraya bir çentik atın. Nöbet günlüğü tutun veya
seizure diary gibi akıllı telefon uygulamaları kullanın.
2- Mümkün olduğunca normal yemeye ve içmeye çalışın. Kusuyorsanız, ilacınızı tekrar almanız gerekip gerekmediğini ve başka ne yapmanız gerektiğini sormak için hekininiz arayın.
3- İyi bir uyku almaya çalışın. Erken yatıp erken kalkın..
4- Ateşi düşürmek için reçetesiz satılan ilaçları alın. Başlangıçta ibuprofen'in COVID-19'u daha şiddetli hale getirebileceği konusunda bazı endişeler ortaya çıktı. Bunu destekleyecek çok az veri var. Asetaminofen (Parol) veya ibuprofen kullanılabilir. COVID-19 semptomlarını tedavi edin. Bol sıvı ve C vitamini takviyesi alabilirsiniz. Psödoefedrin içeren soğuk algınlığı ilaçlarını asla içmeyin.
Stres ve endişe ile nasıl başa çıkarım?
Bu salgın hastalık süreci herkes için stresli bir zamandır. İnsanlar tek başlarına veya aynı anda birçok insanın bakımını üstlenebilirler.
Rutinler değiştirilir veya işler hızla değiştiği için herhangi bir rutininiz olmayabilir. Haber dinlemek insanları hastalanmaktan daha çok korkuyor hale getirebilir.
Stresi önleyemesek de, herkes bunu nasıl azaltabileceğimizi öğrenebiliriz. .Kronik stres kişinin bağışıklığını azaltabilir. Bu sizi hastalamaya daha yatkın hale getirebilir.
Stresi azaltmak için neler yapabilirsiniz?
1- Günlük rutin işlerinizi planlayın:
Temizliiğinize özen gösterin.
Yürüyüş, egzersiz yapın
Yemek saatlerini ayarlayın. Ailenizle birlikte yemek yiyin. Televizyonda haber programı seyretmeyin..Komik ve sıkmayan filmler izleyin.Eğlenceli şeyler okuyun.Hobileriniz varsa işte tam zamanı..Bahçe veya balkon çiçeklerinizle ilgilenin.
Öğleden sonra en çok 1 saat olmak üzere şekerleme yapın.
Meditasyon, nefes egzersizleri, yoga gibi aktiviteler yapın, bilmiyorsanız internetten bularak öğrenmeye ve yapmaya çalışın..
Arkadaşlarınıza telefon açın, ama asla virüsten söz açmayın. O açarsa konuyu değiştirin…
Watsapp gruplarından uzak durun.. Çünkü tüm panik insanlar en çok orada olacaktır. Paniğe gerek yok. Bugünler geçecek, emin olun..
Komşularda uzak durun, eve misafir kabul etmeyin..
Siz önlemleriniz aldınız, bundan eminsiniz, artık daha fazlasını yapmazsınız, o halde bundan sonra yalnızca sakin bir şekilde bekleyin.. Ve aklınızda kalmış, vaktim olsaydı şunu yapardım dediğiniz şeyleri düşünün ve bir tanesine başlayın..


Kaynak: Epilepsy Foundation…