Web
Analytics Made Easy - StatCounter

Prof.Dr.Burhanettin Uludağ

Beyin sağlığı

Prof.Dr.Burhanettin Uludağ

Beyin sağlığı

Epilepsi

Epilepsi nöbetlerini tetikleyen faktörler

Epilepsi hastaları neler dikkat etmeli
Bir nöbetin çoğu zaman belirgin bir nedeni yoktur. Bununla birlikte, bazı epilepsi hastalarında , bazı faktörler nöbetlerin tetiklenmesine yol açabilir. Daha önceden tetiklenmiş nöbetleri olan hastalarda bu olasılık daha yüksektir. Tüm epilepsi hastalarının dikkat etmesi gereken nöbetlerin ortaya çıkmasını kolaylaştırabilecek tetikleyici faktörler şöyle sıralanabilir.

Stres veya kaygı
İlaçlar
Antidepresan, antipsikotik, bazı antialerjik ilaçlar, grip ilaçları ve bazı antibiyotikler eyindeki nöbet eşiğini düşürür, yani nöbetin daha kolay ortaya çıkmasını sağlarlar. Metilfenidat , bupropion, modafinil türevi sinir sistemi uyarıcıları kesin olarak yasaktır ve kullanılmamalıdır. Bu tür ilaçları asla kendi başınıza kullanmayın. Bu reçeteyi yazan hekime mutlaka epilepsi hastası olduğunuz ve kullandığınız ilaçları söyleyin. Bu tür ilaçları mutlaka kullanmanız gerekli ise hastalığınızı takip eden nöroloji uzmanına danışınız. Bitkisel kaynaklı olduğu söylenen, vitamin ve besin takviyelerini asla tüketmeyin. Çünkü içeriğinde ne olduğunu tam bilmediğimiz bu tür maddeler karaciğerde kullandığınız epilepsi ilaçlarının metabolizmasını değiştirerek epilepsi nöbeti geçirmenize neden olabilir. Özellikle günlük yaşamda enerji verdiğini iddia eden vitamin grubu bazı ilaçlar Ginseng benzeri uyarıcı maddeler içerir. Epilepsi hastaları doktoruna danışmadan vitamin kullanmamalıdır.
Uyku
Uykusuz kalma, sürekli az ve yetersiz uyku epilepsi nöbetleri için en önemli tetikleyici faktörlerden biridir. Uyku beyin fonksiyonlarının yeniden düzenlenmesini sağlayan olmazsa olmaz bir gereksinimdir. Beyinde elektriksel düzensizlik hastalığı olarak epilepsi, uykusuzluktan çok belirgin şekilde olumsuz olarak tetiklenir. Burada bir örnek vermek gerekirse biz nörologlar, beyinde epilepsiye ait EEG bozukluğunu daha net görebilmek için hastayı uykusuz bırakarak çekim yaparız. Hastada normalde görülmeyen epilepsi dalgaları uykusuzluk durumunda çok net ortaya çıkar. Bu durum neden epilepsi hastasının uykusuz kalmaması gerektiğini gösteren en önemli delildir.
Epilepsi hastalarında yalnızca uykunun süresi değil, uykunu zamanlaması da önemlidir. Bir epilepsi hastası en az 7.5 saat uyumalıdır. İdeal olarak saat 23.00 gibi yatmış olmasını ve 7.00 de kalkmasını öneririz.
Dini vecibelerine bağlı bir epilepsi hastası iseniz, sabah namazlarının çok erken olduğu özellikle yaz aylarında, bu namaz saatini tam vaktinde değil, sabah uyanma saatinden sonra kılınız. Bu konuda bir din adamına danışarak, hastalığınız ile ilgili olarak bu saat ayarlamasını nasıl yapacağınızı öğrenin. Diğer bir dini vecibe de ,oruç tutmak ve sahura kalkmaktır. Sahura uyanmak epilepsi nöbeti için bir risktir. Hem uykunun bölünmesi, hem yüksek kalorili beslenme, gündüzleri uzun süreli açlık epilepsi nöbetleri için tetikleyici olabilecek bir faktördür. Bu konularda nöroloji uzmanınıza danışarak oruç tutup tutamayacağınızı öğrenmelisiniz.
Kronik uykusuzluk veya bazı nedenlerle birkaç günlük aşırı yorgunluk ve uykusuzluk en sık görülen epilepsi nöbet tetikleyicisi olarak söylenebilir. Eğer kronik bir uykusuzluğun varsa, uyku sorunuzla ilgili olarak bir nöroloji uzmanına başvurmalısınız.
Beslenme
Düzensiz yemeke yeme alışkanlığı kan şekerinde ani düşmelere neden olarak nöbet eşeğini düşürebilir. Bu nedenle epilepsi hastaları öğün atlamadan günde 3 öğün yemek yemelidir. Oruç gibi, uzun süre açlıktan kaçınmalıdır. Zayıflama diyetleri mümkünse yapılmamalı, yapılacaksa mutlaka bir diyetisyen gözetiminde yapılmalıdır. Epilepsi hastalığı için özel bir diyet yoktur (tedavi için planlanmış ketojenik ve düşük karbonhidrat rejimleri hariçWinking. Ancak epilepsi hastaları yüksek şekerli tatlılar, kola ve gazoz gibi hem şekerli hem de gazlı asitli içeceklerden uzak durmalıdır. Bunun dışında sıklıkla Çin tuzu denilen sodyum monoglutamat içeren hazır gıda ve atıştırmalıklardan uzak durulmalıdır (Burger, Japon ve Çin yemekleri, cipsler vb). Öğünler aşırı kalorili olmamalıdır. Epilepsi hastaları uyarıcı madde içeren kahve, çay, enerji içecekleri ve koladan uzak durmalıdır.
Diğer bir konu, greyfurttur. Greyfurt içinde bulunan bir madde nedeniyle karaciğerden atılan epilepsi ilaçlarının yıkımını sağlayan enzimleri bloke eder. Bu durum epilepsi ilacının vücuttan atılmasını engeller ve epilepsi ilacının kandaki miktarı anormal ölçüde yükselir. Epilepsi ilacının kandaki istenilen seviyelerinde çok ciddi sapmalar olur. Bu da yan etki ve nöbet riski demektir.
Epilepsi hastaları asla greyfurt tüketmemelidir. Portakal, limon, mandalin gibi diğer turunçgiller için bu durum söz konusu değildir, bu ürünleri rahatça tüketebilirler.

Alkol
Alkol alınır alınmaz nöbete neden olan bir madde değildir. Epilepsi hastalarında yüksek miktarda alındıktan genellikle 12-48 saat içerisinde çekilme etkisi denilen bir özellikle epilepsi nöbetlerini tetikler. Sıkça karşılaştığımız bir durumdur. Epilepsi hastaları mümkün olduğunca alkolden uzak durmalıdır. Elbette kastettiğimiz içki olarak tüketilen alkoldür. Vücut yüzeyine sürmek epilepsi tetiklemez (kolonya, parfüm, dezenfektan vb). Bazen hekimler, uygun epilepsi hastalarında özel günlerinde az miktarda alkol almalarına izin verebilir. Bu konuda mutlaka hekiminizden izin almalısınız.
Madde kullanımı
Kesin olarak uzak durulmalıdır. Marihuana (esrar), kokain, bonzai, metilfenidat vb…
Flaş ışığı veya video oyunları
gibi yanıp sönen ışıklar nöbetleri tetikler. Cep telefonu, playstation, xbox oyunları, yüksek kontrast oranları ve çok hızlı değişen sahne ve renk uyarıları ile bir epilepsi nöbeti tetikleyicisidir. Zaten bu tür oyunların açılışında epilepsi nöbeti yapabileceklerine dair uyarılar vardır.
Epilepsi hastaları her ne olursa olsun, 2 metreden daha yakın mesafeden TV seyretmemelidir. TV seyrederken odanın ışıkları açık olmalıdır. Karanlıkta TV ve cep telefonu kullanmamalıdır.
Disko ışıkları epilepsi nöbetleri için büyük risktir. Bu nedenle hiç bir epilepsi hastası gece klubü, disko gibi ortamlarda bulunmamalıdır.
Cep telefonları ve yaydıkları elektromanyetik dalgaların epilepsi üzerine etkileri bilimsel olarak tam kanıtlanmış değildir. Ancak cep telefonu ile konuşurken yapılan bir beyin PET çalışması, net bir şekilde telefonun kulağa tutulduğu tarafta beyin aktivitesinin arttığını ortaya koymuştur. Bu araştırma doğrudan epilepsi hastalarında yapılmış olmasa da, çalışma bize epilepsi hastalarının cep telefonu kullanırken dikkatli olmasını göstermektedir. Benim bir hekim olarak kişisel tavsiyem, epilepsi hastalarının mümkün olduğunuca az cep telefonu kullanması ve mutlaka kulaklık kullanmasıdır. Eğer kulaklık kulanamıyor veya o anda yanında yoksa, ya hopörlörden veya telefonu kulağından 5-6 cm uzakta tutarak konuşmasıdır.
Kadınlarda adet veya mens dönemleri
Mens dönemleri kadınlarda epilepsi nöbetlerine bir yatkınlık oluşturur. Bu dönemde hastalarımız ilaçlarını düzenli kullanmaya, uyku düzenine, beslenmesine ayrı bir önem vermelidir.

Grip veya diğer enfeksiyonlar gibi yüksek sıcaklığa (ateş) neden olan hastalıklar.
epilepsi nöbetlerini tetikleyebilir. Bu dönemlerde ateş dürücü parasetamol türevi ilaç kullanımı tavsiye ederiz. İçerinse psödoefedrin bulunduran Plus versiyonu olan ateş düşürücüler kullanılmamalıdır.

Corona virus enfeksiyonu ve epilepsi

Epilepsisi olan kişilerde COVID-19 (koronavirüs) riski daha yüksek midir?
Epilepsi, nöbetlere yol açan birçok farklı bozukluğun bir sonucudur. Epilepsi hatalarının önemli bir kısmında ilaçlarla nöbetlerin tam kontrolü sağlanır. Epilepsi hastalarının çoğunda ek sağlık sorunu yoktur. Başka bir hastalığı olmayan epilepsi hastalarında Covid 19 hastalığı için artmış bir risk söz konusu değildir. Ayrıca hastalığa yakalandıklarında hastalık belirtileri normal bir kişiye öre daha şiddetli olmayacaktır.
Sadece epilepsisi olan kişilerin bağışıklık sisteminin zayıfladığına dair bir kanıt yoktur. Nöbet geçirmek veya kullanılan epilepsi ilaçlarının immün yetmezliğe yol açabileceği doğru değildir. Ancak diyabet, hipertansiyon, kalp hastalığı ya da başka bir sistemik hastalığı olan epilepsi hastalarında bu hastalıklar nedeni ile risk daha yüksek olabilir.

Epilepsi hastalarında COVID-19 riskini artıran faktörler nelerdir?
Bazı epilepsi hastaları antiepielptik ilaç dışında ek ilaçlar kullanıyor olabilir. Bunlar kortizon, ACTH, evorolimus (afinator) ve immün sistemi baskılayan ilaçlar olabilir. Bu ilaçlar immün sitemi baskıladıkları için Covid 19 riskini artıracaktır. Bu pandemi döneminde bu tür ilaçların kesilmesi yaralı olacaktır. Epilepsi hastaları doktorlarını mutlaka bu konuda aramalıdır.
Epilepsi bir belirti olarak, yutma sorunu, akciğer hastalığı, diyabet, böbrek hastalığı gibi hastalıklara sahipse mutlaka riski daha yüksek olacaktır. Bu tür hastaların ev izolasyonuna alınması doğru olacaktır.
Durumunuz ne olursa olsun, epilepsisi olan herkes, tedavi gördükleri hekimlerle bireysel riskleri ve özel tıbbi önlemlerin gerekli olup olmadığı hakkında konuşmaları önemlidir.
Hastalıktan korunmak için herkesten daha fazla önlem alın..
Epilepsi ilaçları koronavirüs enfeksiyonu riskini artırır mı?
Epilepsi ilaçlarının (antiepileptik ilaçlar ) kullanılmasının koronavirüs enfeksiyonu riskini artırdığına dair bir kanıt yoktur. (ACTH, kortizon, everolimus ve immünoterapiler hariç ). Aldığınız ilaç hakkında herhangi bir sorunuz varsa, endişeleriniz hakkında doktorunuza danışın.

COVID-19'um olduğunu düşünüyorsanız ne yapmalıısınız?
COVID-19 semptomları grip veya soğuk algınlığına benzer.
COVID-19'un en sık ve en önemli belirtileri, ateş, kuru öksürük ve nefes almada zorluktur. Bu belirtiler hafif ile orta derecedeyse, doktorunuz evde kalmanızı önerebilir. Bu, kendinizi “karantinaya almak” anlamına gelir. Asla dışarı çıkmayın, bir odada kendinizi izole edin, ihtiyaçlarınız için odanıza giren kişi mutlaka maske ve eldiven takmalıdır.
Semptomlar genellikle evde tedavi edilebilir. Hastaların %10-20 kadarında hastanede tedavi gerekli olabilir. Bu kararı doktorlar verecektir. Yalnızca doktor tavsiyesine kulak verin..Televizyon, sosyal medya gibi yerlerde gördüğünüz uzman adında alternatif tedaviler, baharatlar, yemekler vb öneren kişileri dikkate almayın. Sağlık bakanlığı tarafından yapılan duyurulara kulak verin..
Semptomlar genellikle evde tedavi edilebilir. Doktorlar bu konuda size yardımcı olacaktır. .
Reçetesiz satılan hangi ilaçlar nöbetlerinizle güvenle kullanılabilir?
Ateş düşürmek için yalnızca parasetamol türevi ilaçlar alın. Bunun dışında grip ilacı vb reçetesiz satılan ilaç kullanmayın. C vitamini ve D vitamini kullanımda sakınca yoktur. Hafif belirtiler varsa doktorunuz Covid tedavisi için ilaçlar önerebilir. Bu ilaçların antiepileptik ilaçlar ile birlikte kullanımda bir sakınca yoktur.
Belirtiler birkaç gün içinde değişirse veya iyileşmezse yeniden ilgili hastanelere başvurabilirsiniz. Belirtilerin şiddeti ve risk değerlendirmesi amacıyla doktor sizden Covid testi istemeyebilir. Doktora güveniniz. Test gerekiyorsa zaten yapacaktır.
Evde hafif gribal belirtiler var, ancak 3-4 günde düzelmediyse ve artış gösteriyorsa, göğüs ağrısı, durmayan kuru öksürük, nefes darlığı varsa gecikmeden hastaneye başvurun.
Hasta olduğunuzu düşündüğünüz sırada başka insanlarla birlikte haşıyorsanız, odanızı, tuvaletinizi, banyonuzu tabak, çatal, kaşık, bardak vb gibi eşyalarınızı ayırın. Yapamıyorsanız mümkün olduğunca %10 lüks çamaşır suyu ile ortak kullanım alanlarının dezenfekte edin. Evdekilerle temas etmemeye çalışın. 2-3 saate bir elleriniz bol sabun ile yıkayın.
Böyle dönemde nöbetleriniz artarsa nörologunuza ulaşın (telefon, watsapp vb)
Epilepsi nöbeti CoVid 19 belirtisi olabilir mi?
Nöbetler COVID-19'un bir belirtisi değildir. Ciddi COVID19 formlarının son aşamalarında, beyne hasar da dahil olmak üzere diğer vücut organlarına zarar verilebilir. Bu diğer solunum yolu enfeksiyonlarında da olur. Bu koşullar altında epilepsisi olmayan bir kişide COVID-19 ile nöbetler meydana gelebilir. Ama bu durum epilepsi hastalığı ile ilgili değildir. Bu konuda rahat olun.

CoVid 19 hastalığına yakalanırsam epilepsi nöbetlerim artar mı?
Epilepsisi olan bir kişi, ateşli bir hastalığa yakalandığında, nöbetlerinde bir değişiklik veya artış görebilir. Hastalık, nöbetleri daha muhtemel hale getirebilecek fiziksel ve duygusal bir stres etkenidir. Fakat iyi bir haber var, salgınların meydana geldiği ülkelerden gelen ilk bilgiler, COVID-19 ile nöbetlerin kötüleşme riskinin epilepsili hastalarda düşük olduğunu göstermektedir. Bu konuda kaygıya kapılmayın..
Kendinize dikkat ederek COVID-19'un nöbetlerinizi etkileme şansını azaltabilirsiniz. Nöbet tetikleyicilerinden kaçınmaya veya önlemeye çalışın, örneğin:
1-Epilepsi ilaçlarını mutlaka zamanında alın, doz kaçırmayın. Telefon alarmı kurmak, notlar alarak göreceğiniz yere yapıştırma gibi, hatırlatıcılar kullanın. Onları aldığınızdan emin olmak için bir kontrol listesi yapın. Aldığınızda oraya bir çentik atın. Nöbet günlüğü tutun veya
seizure diary gibi akıllı telefon uygulamaları kullanın.
2- Mümkün olduğunca normal yemeye ve içmeye çalışın. Kusuyorsanız, ilacınızı tekrar almanız gerekip gerekmediğini ve başka ne yapmanız gerektiğini sormak için hekininiz arayın.
3- İyi bir uyku almaya çalışın. Erken yatıp erken kalkın..
4- Ateşi düşürmek için reçetesiz satılan ilaçları alın. Başlangıçta ibuprofen'in COVID-19'u daha şiddetli hale getirebileceği konusunda bazı endişeler ortaya çıktı. Bunu destekleyecek çok az veri var. Asetaminofen (Parol) veya ibuprofen kullanılabilir. COVID-19 semptomlarını tedavi edin. Bol sıvı ve C vitamini takviyesi alabilirsiniz. Psödoefedrin içeren soğuk algınlığı ilaçlarını asla içmeyin.
Stres ve endişe ile nasıl başa çıkarım?
Bu salgın hastalık süreci herkes için stresli bir zamandır. İnsanlar tek başlarına veya aynı anda birçok insanın bakımını üstlenebilirler.
Rutinler değiştirilir veya işler hızla değiştiği için herhangi bir rutininiz olmayabilir. Haber dinlemek insanları hastalanmaktan daha çok korkuyor hale getirebilir.
Stresi önleyemesek de, herkes bunu nasıl azaltabileceğimizi öğrenebiliriz. .Kronik stres kişinin bağışıklığını azaltabilir. Bu sizi hastalamaya daha yatkın hale getirebilir.
Stresi azaltmak için neler yapabilirsiniz?
1- Günlük rutin işlerinizi planlayın:
Temizliiğinize özen gösterin.
Yürüyüş, egzersiz yapın
Yemek saatlerini ayarlayın. Ailenizle birlikte yemek yiyin. Televizyonda haber programı seyretmeyin..Komik ve sıkmayan filmler izleyin.Eğlenceli şeyler okuyun.Hobileriniz varsa işte tam zamanı..Bahçe veya balkon çiçeklerinizle ilgilenin.
Öğleden sonra en çok 1 saat olmak üzere şekerleme yapın.
Meditasyon, nefes egzersizleri, yoga gibi aktiviteler yapın, bilmiyorsanız internetten bularak öğrenmeye ve yapmaya çalışın..
Arkadaşlarınıza telefon açın, ama asla virüsten söz açmayın. O açarsa konuyu değiştirin…
Watsapp gruplarından uzak durun.. Çünkü tüm panik insanlar en çok orada olacaktır. Paniğe gerek yok. Bugünler geçecek, emin olun..
Komşularda uzak durun, eve misafir kabul etmeyin..
Siz önlemleriniz aldınız, bundan eminsiniz, artık daha fazlasını yapmazsınız, o halde bundan sonra yalnızca sakin bir şekilde bekleyin.. Ve aklınızda kalmış, vaktim olsaydı şunu yapardım dediğiniz şeyleri düşünün ve bir tanesine başlayın..


Kaynak: Epilepsy Foundation…

EEG çekimi nasıl yapılır

EEG ÇEKİMİ
Elektroensefalografi (EEG) beyin elektriksel aktivitesinin saçlı deri üzerinden kayıtlanması işlemidir.

Tümüyle zararsız, risk içermiyen bir tetkiktir. Hastaya dışardan elektrik akımı gibi uygulamalar yapılmaz. EEG saçlı deri üzerine yapıştırılan montaj özelliğine göre 21 veya daha çok yüzeyel kayıt elektrodu ile yapılır. Günümüzde tek tek elektrod yapıştırılmasındaki zorluklar nedeni ile cap elektrod denilen bir bone üzerine yerleştirilmiş elektrod sistemi ile daha kolay ve konforlu bir biçimde gerçekleştirilmektedir (resim). EEG’ de beynin normal elektriksel aktivitesi olan alfa ve beta dalgaları yanında ortaya çıkabilecek epileptik ya da epileptik olmayan anormal aktivitelerin varlığı araştırılır. EEG, epilepsi, demans, beyin damar hastalıkları, ansefalopati (akıl karışması) gibi durumlarda tanısal amaçla kullanılan bir testtir. EEG uyku ve uyanıklık durumlarında çekilmektedir. Bazen gerekirse video kaydı eşliğinde yapılabilir, buna videoEEG denmektedir.

eeglab
Bone (cap) elektrod ile elde edilmiş normal bir EEG çekimi.

eeg laboratuvarıeeg çekimi

Dijital video EEG ünitemiz